3 . پيدايش مذهب شيعه تشيع ، يك مسلك كلامى همچون اعتزال نيست ، تا از آغاز و علل پيدايش آن بحث كنيم ، از يكى از حوادث هم پديد نيامده است ، مثل خوارج ، بلكه تشيع ، عبارت است از اعتقاد به استمرار رهبرى اسلامى در قالب « وصايت » براى امام على عليه السلام و خاندان او . اين ، اساس و روح تشيع است . اعتقادات ديگر شيعه در اصول و فروع ، نقشى در صدق تشيع به صورت اثبات و نفى ندارد . بناى تشيع بر همان عقيده به تداوم رهبرى اسلامى در قالب وصايت براى على عليه السلام است . اين تفكّر ، به دست مبارك پيامبر صلى الله عليه و آله در حال حياتش پى نهاده شد ، گروهى از مهاجران و انصار نيز در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله آن را پذيرفتند و پس از رحلت آن حضرت نيز بر همان عقيده باقى ماندند . گروهى ديگر از تابعين هم به آنان اقتدا كردند و اعتقاد به اين اصل ، از همان زمان‌هاى گذشته تا كنون تداوم يافته است . بنابراين ، تشيع تاريخى جز تاريخ اسلام و مبدأيى جز آغاز ظهور اسلام ندارد و اسلام و تشيع دو سوى يك حقيقت‌اند و دو همزادند كه با هم به دنيا آمده‌اند . دليل بر اين حقيقت به نحو اختصار عبارت است از : أ . بيان فضايل على عليه السلام پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله در طول زندگى خويش بارها و در مناسبت‌هاى مختلف از فضايل و